Share

Zeytin ve Zeytinyağı Üretimi

HATAY ve ALTINÖZÜ’NDE ZEYTİN
 
Zeytin, dünyada en eski tarihlere dayanan, bir kültür bitkisidir. Ölümsüz olarak nitelendirilebilen zeytin, tüm semavi dinlerde saygın ve kutsal olan yerini almıştır. Kur’an’ın birçok ayetinde zeytinden bahsedilir. Barışın bile simgesi haline gelmiş olan zeytinden Nuh tufanında da bahsedilmekte olup, beyaz bir güvercinin ağzında taşıdığı zeytin dalı canlılığı da temsil eder. Tarih boyunca birçok medeniyetlerin hem görsel hem de yazılı eserlerinde bahsedilmiş olan zeytin, insanlık tarihi kadar eskidir.Zeytin tarih boyunca Akdeniz çevresindeki Ülkelerde insanlık için dostluk ve barışın simgesi, refahın kaynağı olmuştur.
Akdeniz Bölgesindeki zeytin üretiminin %30’unu gerçekleştiren Hatay İli, bu payla Akdeniz Bölgesinde ilk sırada yer almaktadır. Tarım arazileri arasında %18’ lik paya sahip olan zeytin yoğun olarak Altınözü ilçesinde yetiştirilmektedir. Ülkemiz zeytin üretiminin %8’i Hatay ilinden karşılanmaktadır. 15 milyon civarında zeytin ağacının bulunduğu kent 135.900 tonluk zeytin üretimi ile Türkiye Sıralamasında 7. Sırada yer almaktadır. (TUİK 2016)İklim ve toprak koşullarının uygun olması ve anavatanı olması nedeniyle zeytin yetiştiriciliği için oldukça yüksek potansiyele sahip olan Hatay ilinde yetiştiriciliği yapılan çeşitlerin büyük çoğunluğu yöresel çeşit ve tiplerdir. Yöreye has üç çeşit tescil edilmiş olup bunlar halhalı, Saurani ve Sarı Haşebidir. Hambelescik, Karamani, Dikenli Zeytin, Arravi, Elmacık , Tuffaf, Eri, Balluti, allene, celep , Pisecik ve Har zeytini yörede yetiştirilen tiplerden sadece birkaçıdır. Zeytin ekim alanlarının her geçen gün arttığı Hatay’da Halhalı, Savrani, Sarı Haşabi, Sarı Ulak, Karamani, Gemlik gibi çeşitler ağırlıktadır.
 
İller Bazında 2016 yılı Dane Zeytin Üretim ve alan tablosu
Sıra No
İl
Üretim (ton)
Ttoplam Alan (da)
1
Aydın
259.237
1.552.722
2
İzmir
229.510
977.189
3
Muğla
190.641
985.223
4
Manisa
183.610
991.814
5
Balıkesir
181.022
818.681
6
Mersin
143.275
380.753
7
Hatay
135.900
518.409
8
Çanakkale
112.193
322.135
9
Antalya
64.454
166.251
10
Bursa
56.325
412.562
TÜRKİYE
1.730.000
8.455.420
 
2016 yılı verilerine göre Hatay ili 518.409 da Zeytinlik alanı varlığıyla Türkiye zeytinlik alanlarının % 6,1’ ine sahiptir. Ayrıca 14.994.964adet zeytin ağacı varlığı ile Türkiye’nin toplam zeytin ağacı varlığının % 8,6’ sına sahiptir. Zeytin üretimi bakımından 135.900 ton üretim gerçekleştirerek Türkiye üretiminin % 7,9’unu karşılamaktadır
 
 
 
İller Bazında 2016 Yılı Zeytin Ağacı Varlığı
Sıra No
İl
Meyve Veren Ağaç Sayısı
Meyve Vermeyen Ağaç Sayısı
Toplam Ağaç Sayısı
1
Aydın
22.628.918
2.349.938
24.978.856
2
Manisa
19.292.968
3.169.872
22.462.840
3
İzmir
16.375.788
3.110.122
19.485.910
4
Muğla
16.274.100
1.285.892
17.559.992
5
Hatay
11.415.802
3.579.162
14.994.964
6
Mersin
7.342.383
5.114.581
12.456.964
7
Balıkesir
10.900.581
501.403
11.401.984
8
Bursa
9.387.021
727.085
10.114.106
9
Çanakkale
4.934.286
496.410
5.430.696
10
Antalya
3.473.687
958.077
4.431.764
 
TÜRKİYE
147.403.130
26.354.958
173.758.088
 
 
 

2016 yılı itibari ile Hatay’da 146 üreticimiz toplam 10.091 dekar alanda organik zeytin yetiştiriciliği yapılmaktadır.
Hatay ilinde faaliyet gösteren toplam 90 adet zeytinyağı preshanesi bulunmakta olup yıllık 105.310 ton zeytinyağı üretim kapasiteleri mevcuttur. Türkiye İhracatçılar Meclisinin 2016 yılı verilerine göre İlimizin zeytin ve zeytinyağı ihracatı 8.831.620,69 ABD dolarıdır.
Hatay’ın İlçeleri arasında ise Altınözü İlçesinin en fazla dane zeytin üretimine ve dikim alanına sahip olduğu görülmektedir.
2016 Yılı İtibariyle Hatay'da Zeytin Yetiştiriciliği
Sıra No
İlçe Adı
Alan (da)
Üretim(ton)
Toplam Ağaç Sayısı
1
Altınözü
168.474
36.851
4.705.030
2
Belen
14.650
629
76.660
3
Dörtyol
16.350
3.037
459.000
4
Erzin
19.150
10.133
643.778
5
Hassa
36.409
9.486
1.354.585
6
İskenderun
6.720
2.452
219.190
7
Kırıkhan
34.974
13.446
1.413.940
8
Kumlu
4.536
433
38.500
9
Reyhanlı
16.244
9.027
615.082
10
Samandağ
22.610
10.273
1.034.000
11
Yayladağı
60.429
3.476
712.199
12
Antakya
63.177
22.831
2.132.900
13
Arsuz
29.455
9.291
980.600
14
Defne
24.981
3.965
499.500
15
Payas
1.250
570
50.000
 
 
      
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
      
 
Toplam Tarım Arazisinin % 52’sini zeytinliklerin oluşturduğu Altınözü ilçesinin Zeytin varlığı bakımında Hatay içerisindeki durumuna bakacak olursak Altınözü ilçesi 168.474 da Zeytinlik alanı varlığıyla Hatay Zeytinlik alanlarının % 32,5 ’una sahiptir. Ayrıca 4,705,030 adet zeytin ağacı varlığı ile Hatay’ın toplam zeytin ağacı varlığının % 31.4’üne sahiptir. Zeytin Üretim miktarı bakımından 36.851 ton üretim gerçekleştirerek Hatay üretiminin % 27,1’ini karşılamaktadır. (2016 Tuik verilerine göre)
 
Oluşturulma Tarihi : 23.11.2017